Voeding
Waar gaat het over?
Gezond eten geeft kinderen energie om te groeien, spelen, leren en bewegen. Ze voelen zich fit en zitten lekker in hun vel. Daardoor kunnen ze zich beter concentreren, lesstof opnemen en zich ontwikkelen. Basisscholen spelen daarin een belangrijke rol. Steeds meer scholen stimuleren water drinken, een gezonde lunch en gezonde traktaties. De Gezonde Basisschool van de Toekomst biedt informatie en inspiratie om met gezonde voeding aan de slag te gaan. Scholen kiezen zelf hoe zij dit een plek geven in de schooldag en welke keuzes daarbij passen.
Gezonde voeding met impact
Een gezonde lunch biedt een stevige basis voor iedere dag. Scholen die aan de slag zijn met De Gezonde Basisschool van de Toekomst zorgen op minimaal drie dagen per week voor een lunch die voor 80% past binnen de Schijf van Vijf en er wordt dagelijks als tussendoortje groente en/of fruit gegeten.
In dit filmpje vertelt Marlou van de GGD meer over hoe de gezonde lunch er uit ziet op basisscholen in Limburg. Waarom eten de kinderen samen? Wat staat er op het menu?
Op een Gezonde Basisschool van de Toekomst wordt er groente en/of fruit als tussendoortje gegeten. Zo wordt het een dagelijkse gezonde gewoonte. Je kunt ouders vragen om alleen gezonde tussendoortjes mee te geven, of ze op school aanbieden. Denk aan een appel, worteltjes of wat radijsjes, en af en toe iets anders, want variatie helpt kinderen nieuwe smaken leren waarderen.
Gezond
geeft ruimte
om te
leren
Waarom gezonde voeding?
Kinderen die gezond eten, voelen zich fitter, hebben meer energie en kunnen zich beter concentreren in de klas. Ze slapen vaak beter, hebben een goede weerstand en zijn minder vaak ziek. Dat is niet alleen fijn voor hun schoolprestaties nu, maar helpt ook voor later: Kinderen die op jonge leeftijd gezond leren eten, hebben later minder kans op overgewicht, hart- en vaatziekten of diabetes.
Een gezonde lunch op school draagt dus bij aan een goede ontwikkeling en een gezonde toekomst! Maar er is nóg een belangrijke reden om een gezonde lunch op school te faciliteren: Door ervoor te zorgen dat elk kind op school gezond eet en met een goedgevulde maag in de klas zit, zetten we een belangrijke stap naar gelijke kansen voor alle leerlingen.
Wat is gezonde voeding?
Gezond eten gaat over slimme keuzes maken. Maar wat is gezond en wat kun je beter laten staan? En hoe houd je ook nog rekening met het milieu en voedselveiligheid?
Het Voedingscentrum helpt daarbij, met de Schijf van Vijf als handige leidraad. Daarin staat duidelijk welke voedingsstoffen kinderen nodig hebben en welke producten daarbij passen. De Gezonde Basisschool van de Toekomst adviseert scholen om de Schijf van Vijf als basis te gebruiken. Idealiter staat 80% van de lunchproducten van de kinderen in de Schijf van Vijf. Eventueel kan je dit aanvullen met producten van buiten de Schijf van Vijf, zoals jam of appelstroop.
Heb je vragen over hoe je een schoolmaaltijd samenstelt? Kijk op de website van het Voedingscentrum of neem contact op met de lokale GGD-adviseur.
Aan de slag!
Hoe de lunch er precies eruitziet, hangt af van de wensen en mogelijkheden van de school. Er zijn verschillende manieren: van een zelfsmeerlunch op school, een gecaterde (warme) lunch, of een gezonde lunchtrommel van thuis.
Voor een overzicht van de verschillende mogelijkheden is er een keuzehulp, met stappenplannen en inspiratie.
Wil je groente en fruit op school aanbieden? Denk dan eens aan deelname aan het EU Schoolfruit programma. Hiermee krijgen scholen 20 weken lang drie gratis porties groente en fruit voor hun leerlingen. Voor de overige dagen/schoolweken kun je vragen of ouders dit meegeven, of aanvullende afspraken maken met bijv. de organisatie die de gezonde lunch verzorgt of een andere (lokale) partij.
Stappenplan en tool
Start je met De Gezonde Basisschool van de Toekomst? Dan is het slim om te checken wat een school al doet op het gebied van gezondheid en waar de kansen liggen. De Gezonde School heeft hier een handig stappenplan voor ontwikkeld. Als je aan de slag bent of wil met de Gezonde School-aanpak, gebruik dan de tool 'Aan de slag'.
Extra aandacht voor voeding
Naast een gezonde lunch en gezonde tussendoortjes voor leerlingen zijn er nog genoeg acties op het gebied van gezonde voeding. Denk hierbij aan voedseleducatie, traktaties, of een waterdrinkbeleid.
Voedseleducatie
Naast het aanbieden van gezonde voeding speelt voedseleducatie ook een belangrijke rol in het vormen van gezonde eetgewoonten. Doordat kinderen gaan begrijpen waarom gezonde voeding belangrijk is voor hun gezondheid, kunnen ze zelf bewustere en gezondere keuzes maken. Er zijn verschillende manieren om als school aan de slag te gaan met voedseleducatie. Op onderstaande pagina‘s vind je meer informatie:
Gezonde traktaties
Steeds meer scholen die meedoen aan De Gezonde Basisschool van de Toekomst passen ook hun traktatiebeleid aan. Bijvoorbeeld door feestelijke activiteiten te organiseren in plaats van traktaties, of door te vragen om een gezonde traktatie. Zo blijft het leuk en gezond! Kijk hier voor meer tips:
Water drinken
Water drinken is gezond. Als je suikerhoudende dranken uit de school weet te weren, ben je al een heel eind. In plaats van suikerhoudende dranken mogen leerlingen en meesters en juffen onbeperkt hun beker of flesje vullen bij de kraan. Eventueel zijn aanvullingen van melkproducten of thee mogelijk.
Handige tips & informatie
Gezonde Voeding
Er is inmiddels veel informatie te vinden over gezonde voeding en het belang ervan.
- Gezond en duurzaam eten op de basisschool, hoe pak je dat aan? Gezond en duurzaam op de basisschool | Voedingscentrum
- Filmpje aan tijdens de pauzes op school... Kan dat anders? | Voedingscentrum
- In drie stappen naar een succesvol groente- en fruitbeleid! Wij kiezen groente en fruit
Posters op school
Om kinderen, leerkrachten en ouders te informeren en stimuleren, kun je posters in school hangen over gezonde voeding. Bijvoorbeeld over de Schijf van Vijf, over gezonde broodtrommels of over tussendoortjes. Deze bestel je eenvoudig via het Voedingscentrum of Wij Kiezen Groente en Fruit.
Voedingscentrum Wij kiezen Groente en Fruit
Servies en bestek
Wanneer kinderen samen in de klas lunchen, zijn er borden, bekers en bestek nodig. Als je dit als school aanschaft kun je evt. de ouders om een bijdrage vragen. De school kan ook aan ouders vragen om zelf een set aan te schaffen.
Voedselveiligheid en duurzaamheid
Behalve gezond en lekker, is het belangrijk dat alle voeding die school aan kinderen aanbiedt, veilig is. Ook duurzaamheid is belangrijk. Wat is de milieu-impact van kaas en van boterhamworst? Waar en hoe lang bewaar je melk? Wat doe je met fruit dat blijft liggen? Het zijn vragen die ertoe doen, als je aan de slag gaat met een schoollunch.
Voedselveiligheid Duurzaam eten op school
Samen
werkt het
beter
Deze scholen doen al mee
Hoe reageren leerlingen en leerkrachten op de veranderingen in de school? Hebben de veranderingen effect? Monitoring en evaluatie vormen een belangrijk onderdeel van De Gezonde Basisschool van de Toekomst. Lees hier hoe je dit organiseert.