Voeding

Waar gaat het over?

Gezond eten geeft kinderen energie om te groeien, spelen, leren en bewegen. Ze voelen zich fit en zitten lekker in hun vel. Daardoor kunnen ze zich beter concentreren, lesstof opnemen en zich ontwikkelen. Basisscholen spelen daarin een belangrijke rol. Steeds meer scholen stimuleren water drinken, een gezonde lunch en gezonde traktaties. De Gezonde Basisschool van de Toekomst biedt informatie en inspiratie om met gezonde voeding aan de slag te gaan. Scholen kiezen zelf hoe zij dit een plek geven in de schooldag en welke keuzes daarbij passen.

Gezonde voeding met impact

Een gezonde lunch biedt een stevige basis voor iedere dag. Scholen die aan de slag zijn met De Gezonde Basisschool van de Toekomst zorgen op minimaal drie dagen per week voor een lunch die voor 80% past binnen de Schijf van Vijf en er wordt dagelijks als tussendoortje groente en/of fruit gegeten. 

In dit filmpje vertelt Marlou van de GGD meer over hoe de gezonde lunch er uit ziet op basisscholen in Limburg. Waarom eten de kinderen samen? Wat staat er op het menu?

Op een Gezonde Basisschool van de Toekomst wordt er groente en/of fruit als tussendoortje gegeten. Zo wordt het een dagelijkse gezonde gewoonte. Je kunt ouders vragen om alleen gezonde tussendoortjes mee te geven, of ze op school aanbieden. Denk aan een appel, worteltjes of wat radijsjes, en af en toe iets anders, want variatie helpt kinderen nieuwe smaken leren waarderen.

Gezond

geeft ruimte

om te 

leren

Waarom gezonde voeding?

Kinderen die gezond eten, voelen zich fitter, hebben meer energie en kunnen zich beter concentreren in de klas. Ze slapen vaak beter, hebben een goede weerstand en zijn minder vaak ziek. Dat is niet alleen fijn voor hun schoolprestaties nu, maar helpt ook voor later: Kinderen die op jonge leeftijd gezond leren eten, hebben later minder kans op overgewicht, hart- en vaatziekten of diabetes. 

Een gezonde lunch op school draagt dus bij aan een goede ontwikkeling en een gezonde toekomst! Maar er is nóg een belangrijke reden om een gezonde lunch op school te faciliteren: Door ervoor te zorgen dat elk kind op school gezond eet en met een goedgevulde maag in de klas zit, zetten we een belangrijke stap naar gelijke kansen voor alle leerlingen.

Wat is gezonde voeding?
Gezond eten gaat over slimme keuzes maken. Maar wat is gezond en wat kun je beter laten staan? En hoe houd je ook nog rekening met het milieu en voedselveiligheid? 

Het Voedingscentrum helpt daarbij, met de Schijf van Vijf als handige leidraad. Daarin staat duidelijk welke voedingsstoffen kinderen nodig hebben en welke producten daarbij passen. De Gezonde Basisschool van de Toekomst adviseert scholen om de Schijf van Vijf als basis te gebruiken. Idealiter staat 80% van de lunchproducten van de kinderen in de Schijf van Vijf. Eventueel kan je dit aanvullen met producten van buiten de Schijf van Vijf, zoals jam of appelstroop. 

Heb je vragen over hoe je een schoolmaaltijd samenstelt? Kijk op de website van het Voedingscentrum of neem contact op met de lokale GGD-adviseur.

Gezonde schoolmaaltijden Voedingscentrum

Aan de slag!

 

Hoe de lunch er precies eruitziet, hangt af van de wensen en mogelijkheden van de school. Er zijn verschillende manieren: van een zelfsmeerlunch op school, een gecaterde (warme) lunch, of een gezonde lunchtrommel van thuis.

Voor een overzicht van de verschillende mogelijkheden is er een keuzehulp, met stappenplannen en inspiratie. 

Naar de keuzehulp

Wil je groente en fruit op school aanbieden? Denk dan eens aan deelname aan het EU Schoolfruit programma. Hiermee krijgen scholen 20 weken lang drie gratis porties groente en fruit voor hun leerlingen. Voor de overige dagen/schoolweken kun je vragen of ouders dit meegeven, of aanvullende afspraken maken met bijv. de organisatie die de gezonde lunch verzorgt of een andere (lokale) partij.

EU-Schoolfruit programma

Stappenplan en tool

 

Start je met De Gezonde Basisschool van de Toekomst? Dan is het slim om te checken wat een school al doet op het gebied van gezondheid en waar de kansen liggen. De Gezonde School heeft hier een handig stappenplan voor ontwikkeld. Als je aan de slag bent of wil met de Gezonde School-aanpak, gebruik dan de tool 'Aan de slag'.

Stappenplan Gezonde School  tool Aan de slag

Samen lunchen

Samen lunchen maakt gezond eten onderdeel van de schooldag. Hoe de lunch eruitziet, verschilt per school.

 

Schijf van Vijf

De gezonde lunch bestaat voor minimaal 80% uit producten uit de Schijf van Vijf.

 

Gezonde tussendoortjes

Groente en fruit als tussendoortje helpen om gezond eten een dagelijkse gewoonte te maken.

 

Elke dag bewegen

Minimaal 60 minuten bewegen per schooldag. Tijdens de les, in de pauze of rondom de schooldag.

 

Gezonde keuzes eromheen

Ook kleine keuzes helpen. Denk aan water drinken en afspraken rondom traktaties die passen bij een gezonde schooldag.

 

Minder zitten, meer doen

Ook tijdens de lessen is er ruimte om te bewegen. Bijvoorbeeld met beweegtussendoortjes of bewegend leren.

 

Ouders betrekken

Gezonde gewoontes stoppen niet bij de schooldeur. Door ouders mee te nemen in wat er op school gebeurt, versterk je wat kinderen dagelijks leren en ervaren.

 

Extra aandacht voor voeding

 

Naast een gezonde lunch en gezonde tussendoortjes voor leerlingen zijn er nog genoeg acties op het gebied van gezonde voeding. Denk hierbij aan voedseleducatie, traktaties, of een waterdrinkbeleid.

Voedseleducatie

Naast het aanbieden van gezonde voeding speelt voedseleducatie ook een belangrijke rol in het vormen van gezonde eetgewoonten. Doordat kinderen gaan begrijpen waarom gezonde voeding belangrijk is voor hun gezondheid, kunnen ze zelf bewustere en gezondere keuzes maken. Er zijn verschillende manieren om als school aan de slag te gaan met voedseleducatie. Op onderstaande pagina‘s vind je meer informatie:

 

Gezonde traktaties

Steeds meer scholen die meedoen aan De Gezonde Basisschool van de Toekomst passen ook hun traktatiebeleid aan. Bijvoorbeeld door feestelijke activiteiten te organiseren in plaats van traktaties, of door te vragen om een gezonde traktatie. Zo blijft het leuk en gezond! Kijk hier voor meer tips:


Feestbeleid - Voedingscentrum

Water drinken

Water drinken is gezond. Als je suikerhoudende dranken uit de school weet te weren, ben je al een heel eind. In plaats van suikerhoudende dranken mogen leerlingen en meesters en juffen onbeperkt hun beker of flesje vullen bij de kraan. Eventueel zijn aanvullingen van melkproducten of thee mogelijk.

Handige tips & informatie

Gezonde Voeding

Er is inmiddels veel informatie te vinden over gezonde voeding en het belang ervan. 

Posters op school

Om kinderen, leerkrachten en ouders te informeren en stimuleren, kun je posters in school hangen over gezonde voeding. Bijvoorbeeld over de Schijf van Vijf, over gezonde broodtrommels of over tussendoortjes. Deze bestel je eenvoudig via het Voedingscentrum of Wij Kiezen Groente en Fruit.

Voedingscentrum Wij kiezen Groente en Fruit

Servies en bestek

Wanneer kinderen samen in de klas lunchen, zijn er borden, bekers en bestek nodig. Als je dit als school aanschaft kun je evt. de ouders om een bijdrage vragen. De school kan ook aan ouders vragen om zelf een set aan te schaffen.

Voedselveiligheid en duurzaamheid

Behalve gezond en lekker, is het belangrijk dat alle voeding die school aan kinderen aanbiedt, veilig is. Ook duurzaamheid is belangrijk. Wat is de milieu-impact van kaas en van boterhamworst? Waar en hoe lang bewaar je melk? Wat doe je met fruit dat blijft liggen? Het zijn vragen die ertoe doen, als je aan de slag gaat met een schoollunch. 

Voedselveiligheid Duurzaam eten op school


 

 

Samen

werkt het

beter

Deze scholen doen al mee

Katholieke basisschool De Regenboog in Zoetermeer zet al een aantal jaren fors in op het aanbieden van een gezond ontbijt, een warme lunch en sportactiviteiten in de middagpauze en na schooltijd.

De Schatgraver werkt al sinds 2015 met De Gezonde Basisschool van de Toekomst. De school ziet zichzelf als leefschool, waar gezond leven onderdeel is van de schooldag.

Openbare Basisschool Harlekijn ligt in de wijk Klingerberg in de gemeente Venlo. De Harlekijn vindt het belangrijk dat elk kind veilig, gezond, kansrijk en gelukkig kan opgroeien.

Kindcentrum Manjefiek is een basisschool in de ‘aandachtswijk‘ Malberg in Maastricht, die in 2015 begon met het dynamischer en gezonder maken van de schooldagen, en vervolgens doorpakte met De Gezonde Basisschool van de Toekomst.

Ook OBS De Harlekijn in Landgraaf werkt met De Gezonde Basisschool van de Toekomst. Samen bewegen, eten en creatief bezig zijn draagt bij tot het ontwikkelen en versterken van sociale vaardigheden, talenten en interesses bij kinderen.

Hoe reageren leerlingen en leerkrachten op de veranderingen in de school? Hebben de veranderingen effect? Monitoring en evaluatie vormen een belangrijk onderdeel van De Gezonde Basisschool van de Toekomst. Lees hier hoe je dit organiseert.

 

Monitoring & Evaluatie